Cườm khô và cườm nước có giống nhau không?

Rất nhiều người khi được chẩn đoán “bị cườm” thường nghĩ đây là một bệnh duy nhất. Tuy nhiên, trong nhãn khoa, cườm khô (đục thủy tinh thể) và cườm nước (glôcôm) là hai bệnh hoàn toàn khác nhau về nguyên nhân, cơ chế gây bệnh và mức độ nguy hiểm.

Điểm khác biệt quan trọng nhất:

• Cườm khô: gây mờ mắt nhưng có thể phục hồi thị lực sau phẫu thuật.
• Cườm nước: tổn thương thần kinh thị giác, mất thị lực không hồi phục.

 

CƯỜM KHÔ (ĐỤC THỦY TINH THỂ)

1.1 Nguyên nhân cườm khô

Cườm khô xảy ra khi thủy tinh thể bị đục do quá trình lão hóa tự nhiên.

Các yếu tố nguy cơ gồm:

• Tuổi trên 50
• Tiểu đường
• Tiếp xúc tia UV nhiều
• Hút thuốc lá
• Chấn thương mắt
• Sử dụng corticoid kéo dài

Theo thống kê, đây là nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực ở người lớn tuổi.

1.2 Triệu chứng cườm khô

Bệnh tiến triển chậm, thường trong nhiều năm:

• Nhìn mờ như có màn sương
• Chói sáng khi ra nắng hoặc lái xe ban đêm
• Nhìn đèn có quầng sáng
• Màu sắc nhạt dần
• Thay kính thường xuyên nhưng không cải thiện

Đặc điểm quan trọng: Không đau, không đỏ mắt.

1.3 Nguy cơ của cườm khô

Nếu không điều trị:

• Thị lực giảm nặng
• Ảnh hưởng sinh hoạt và chất lượng cuộc sống
• Tăng nguy cơ té ngã ở người cao tuổi

1.4 Điều trị cườm khô

Hiện nay không có thuốc nhỏ làm tan cườm khô.

Phương pháp điều trị hiệu quả nhất là phẫu thuật thay thủy tinh thể bằng kỹ thuật Phacoemulsification.

Ưu điểm:

• Thời gian mổ 5–10 phút
• Ít đau
• Phục hồi nhanh
• Thị lực cải thiện rõ rệt

CƯỜM NƯỚC (GLÔCÔM)

2.1 Cườm nước là gì?

Cườm nước, hay còn gọi là Glaucoma, là tình trạng tăng áp lực nội nhãn làm tổn thương dây thần kinh thị giác. Khác với cườm khô, bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc thần kinh dẫn truyền hình ảnh lên não.

2.2 Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

• Tuổi trên 40
• Tiền sử gia đình có người mắc glôcôm
• Cận thị hoặc viễn thị nặng
• Tăng huyết áp, tiểu đường
• Dùng thuốc corticoid kéo dài

2.3 Triệu chứng cườm nước

Giai đoạn sớm (phổ biến nhất)

• Không đau
• Không đỏ mắt
• Thị lực trung tâm vẫn rõ
• Thị trường hai bên thu hẹp dần

Người bệnh thường không nhận ra cho đến khi tổn thương nặng.

Giai đoạn cấp tính (hiếm nhưng nguy hiểm)

• Đau nhức mắt dữ dội
• Đau đầu, buồn nôn
• Mắt đỏ
• Nhìn mờ nhanh

Đây là cấp cứu nhãn khoa.

2.4 Nguy cơ của cườm nước

• Tổn thương thần kinh thị giác không hồi phục
• Thu hẹp thị trường vĩnh viễn
• Mù lòa nếu không kiểm soát

Khác với cườm khô, thị lực mất do cườm nước không thể lấy lại.

2.5 Điều trị cườm nước

Mục tiêu điều trị là kiểm soát áp lực nội nhãn:

• Thuốc nhỏ mắt hạ nhãn áp
• Laser
• Phẫu thuật tạo đường thoát thủy dịch

Người bệnh cần theo dõi định kỳ suốt đời.

3. So sánh nhanh cườm khô và cườm nước

 

4. Khi nào nên khám mắt?

Bác sĩ khuyến cáo:

• Người trên 40 tuổi nên khám mắt định kỳ 6–12 tháng/lần.
• Người có bệnh nền (tiểu đường, tăng huyết áp) cần kiểm tra sớm hơn.
• Khi có dấu hiệu nhìn mờ, chói sáng, đau nhức mắt – cần khám ngay.

Phát hiện sớm là yếu tố quyết định trong bảo tồn thị lực, đặc biệt với cườm nước.

Kết luận

Cườm khô và cườm nước là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau:

• Cườm khô: điều trị đúng thời điểm giúp phục hồi thị lực tốt.
• Cườm nước: phát hiện muộn có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn.

Khám mắt định kỳ không chỉ để kiểm tra thị lực, mà còn để bảo vệ dây thần kinh thị giác – phần không thể tái tạo khi đã tổn thương.